KBÜ’lü akademisyen kış şartlarında yol güvenliğini artıracak projede yer alıyor

Karabük Üniversitesi (KBÜ) Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, kış şartlarında yol güvenliğinin artırılmasına yönelik Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) destekli projede araştırma çalışmalarını sürdürüyor.
Karabük Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, genleştirilmiş vermikülit kullanılarak asfalt yüzeylerinde donma başlangıcının geciktirilmesini amaçlayan TÜBİTAK 1002-A projesinde araştırmacı olarak görev yapıyor.
İstanbul Gelişim Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Öğr. Üyesi Mustafa Yurdabal Apak’ın yürütücülüğünü üstlendiği "Sürdürülebilir Yol Kaplama Teknolojisi: Genleştirilmiş Vermikülit ile Asfalt Betonlarında Donma Geciktirme ve Buzlanma Kaynaklı Kazaların Azaltılması" başlıklı proje, TÜBİTAK 1002-A kapsamında destekleniyor.
Projede, düşük ısı iletkenliğine sahip genleştirilmiş vermikülitin asfalt karışımlarında belirli oranlarda agrega yerine kullanılmasıyla kaplamanın ısıl davranışının değiştirilmesi araştırılıyor.
Çalışmada geleneksel tuz ve kimyasal buz çözücü uygulamalarının yanı sıra ısıtma ve hidronik sistemlerin gerektirdiği ek altyapı ve işletme maliyetlerine alternatif oluşturabilecek bir yaklaşım ele alınıyor.
Genleştirilmiş vermikülitin asfalt kaplamanın yapısına dahil edilmesiyle, ek bir aktif ısıtma sistemi kurulmadan kaplamanın çevresel sıcaklık değişimlerine verdiği tepkinin yavaşlatılması hedefleniyor.
Araştırmanın amacı buzlanmayı tamamen ortadan kaldırmak yerine, yüzeyde donma başlangıcını ve buzlanma hızını geciktirmek olarak ifade ediliyor. Projede özellikle köprü ve viyadük tabliyelerinin alt yüzeylerinin dış ortama açık olması nedeniyle diğer yol bölümlerine kıyasla daha hızlı soğuyabilmesi üzerinde duruluyor.
Vermikülitin düşük ısı iletkenliğinden yararlanılarak yüzey sıcaklığındaki ani düşüşün yavaşlatılması ve özellikle ince "siyah buz" oluşumunun başlangıcının zamansal olarak geciktirilmesi potansiyeli araştırılıyor.
Doç. Dr. Halil İbrahim Yumrutaş, proje kapsamında mekanik performans testleri ile iç yapı ve homojenlik çalışmalarına katkı sağlıyor. Bu kapsamda Marshall deneyi, sıkıştırılabilirlik, boşluk karakteristikleri ve yarı dairesel eğilme değerlendirmelerinin yanı sıra bilgisayarlı tomografi (BT), FTIR ve SEM analizleri gerçekleştiriliyor.
Çalışmalarla, ısıl performansta elde edilebilecek muhtemel kazanımın asfaltın mekanik ve mikroyapısal özellikleri korunarak sağlanıp sağlanamayacağı birlikte değerlendiriliyor.
Projenin nihai hedefini, mekanik ve fiziksel performans kriterlerini karşılayan ve aynı zamanda donma başlangıcını geciktirme açısından avantaj sağlayan optimum vermikülit ikame oranının belirlenmesi oluşturuyor.
Araştırma kapsamında elde edilecek verilerin Karayolları Genel Müdürlüğü, il özel idareleri ve yerel yönetimler gibi paydaşlarla paylaşılması, İstanbul Gelişim Üniversitesi ile KBÜ arasındaki bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi ve üniversite-kamu etkileşimine katkı sağlanması öngörülüyor.
Projenin başarılı sonuçlara ulaşması halinde, kış şartlarında yol bakımında çevresel yükün ve dış müdahale ihtiyacının azaltılmasına katkı sunması bekleniyor. Ancak proje tamamlanmadan elde edilen tekil deney sonuçlarının nihai performans göstergesi olarak değerlendirilmemesi, nihai sonuçların tekrarlı deneyler ve optimum karışım verileri üzerinden ortaya konulması planlanıyor.